Yavaşlığın felsefesi: acele etmeden düşünmek üzerine
Hız bir erdem değilse, yavaşlık neden kusur sayılıyor? Düşünmenin kendi temposu üzerine kısa bir deneme.
Cansu AydınYazar
Her şeyin daha hızlı olması gerektiğine dair sessiz bir anlaşma var. Sabah uyanır uyanmaz yetişmemiz gereken bir şeyler oluyor; oysa neye yetiştiğimizi çoğu zaman bilmiyoruz. Düşünmek ise doğası gereği yavaş bir iştir.
Bir fikir önce belirir, sonra itiraz görür, en sonunda yerine oturur. Bu üç adımın hiçbiri aceleye gelmez. Aceleye getirildiğinde elimizde kalan şey fikir değil, fikrin gölgesidir.
Bu yazıda yavaşlığı bir tembellik biçimi olarak değil, bir dikkat biçimi olarak ele almak istiyorum.
1. Beklemenin değeri
Beklemek, çoğu zaman boşa geçen zaman sayılır. Oysa bir soruyla birlikte beklemek, onu yanıtlamanın en dürüst yoludur. Hemen verilen cevap genellikle daha önce duyduğumuz bir cevabın tekrarıdır.
Bir cümleyi iki kez okumak, bir soruyu yanıtlamadan önce onunla biraz oturmak, bilmiyorum diyebilmek; bunların hepsi yavaşlığın küçük alıştırmalarıdır.
Acele eden yalnızca vardığı yeri görür, yürüdüğü yolu değil.
Yavaşlığı savunmak, hızın karşısında durmak anlamına gelmiyor. Yalnızca hangi işin hangi tempoyu hak ettiğini sormak anlamına geliyor.
2. Dikkat bir emektir
Dikkat, kendiliğinden gelen bir şey değil; her gün yeniden kurulması gereken bir alışkanlık. Bir kitabın sayfasında kalabilmek, bir konuşmada karşıdakini sonuna kadar dinleyebilmek küçük ama gerçek bir emek ister.
Bu emeğin karşılığı hemen görünmez. Ama zamanla, neyi sevdiğimizi ve neye katlanamadığımızı daha net görmeye başlarız.
Bir şeye uzun süre bakmayı öğrenen, sonunda onu gerçekten görmeye başlar.
3. Gündelik hayatta yavaşlık
Yavaşlık büyük kararlarla değil, küçük alışkanlıklarla başlar:
- Günün ilk yarım saatinde ekrana bakmamak.
- Okunan bir sayfadan sonra bir dakika durmak.
- Yürürken kulaklık takmamak.
Bunların hiçbiri hayatı değiştirmez. Ama hepsi birlikte, günün içinde nefes alınacak küçük boşluklar açar.
Bu bir örnek yazıdır; kendi metninizle değiştirin.